İç guatr ve dış guatr tanımı halk arasında kullanılan tanımlamalar olup tıbbi bir anlamı yoktur. Guatrın göğüs boşluğu içine girmesi belki iç guatr olarak adlandırılabilir.
Tiroid bezi, boyunda nefes borusunun tam önünde yer alır. Şekli kelebeğe benzer, iki kanadı ve birleştirici bölgesi vardır. Hormon üretmekle görevli olan tiroid bezi, 20-25 gramdır. İçerisinde iyot maddesini biriktirir. İyot maddesini kullanarak T3 ve T4 hormonlarını üretir. Tüm dokular üzerinde etkilidir. Kas, kemik, beyin gibi vücutta her yerde etkileri gözlenir. Büyüme ve gelişme üzerine de önemli görevi vardır. Fiziksel veya psikolojik streslere adaptasyonu diğer hormonlarla beraber ayarlar. Tiroid hormonlarının, tüm hücrelerin enerjisini sağlamada önemli görevleri vardır. Tiroid beziyle ilgili her türlü hastalığa halk arasında 'guatr' deniyor. Aslında boynun ön tarafında olan tiroit bezinin büyümesine guatr denir. Tiroid bezinin vücutta hayati sorumlulukları olup, salgıladığı hormonla metabolizmayı düzenlemektedir. Tiroid bezi hormonların adeta orkestra şefi, üzerlerinde düzenleyici etkisi var. Bu nedenle tiroid bezinde ortaya çıkan sorunlar, psikiyatrik ve fiziksel birçok şikayete neden oluyor.
20-40 yaş aralığında daha sık rastlanan guatr, kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülüyor.
Tiroid bezinin çalışmasına bağlı hangi hastalıklar ortaya çıkıyor?
Tiroid bezi çok çalışırsa hipertiroid, az çalışırsa hipotiroid ortaya çıkıyor. Her ikisi de hafif şikayetlerle gözden kaçabiliyor. Aşağıdaki şikayetlerden yakınanların bir endokronoloğa başvurması her zaman faydalıdır. Tiroid bezi, az ya da çok çalışmasının yanında büyüyebilir ya da küçülebilir.
Hipertiroidin belirtileri:
· 8-10 kiloya varan belirgin zayıflama,
· Terleme,
· Çarpıntı,
· Yerinde duramama (hiperaktivite belirtileri),
· Sinirlilik,
· Çift görme, gözde büyüme şikayetleri,
· Bazı psikiyatrik belirtiler de eşlik edebilir.
Hipotiroidin belirtileri:
· Ödem (şişlik), özellikle yüzde,
· Belirgin halsizlik
· Kilo vermekte zorlanma,
· Ciltte kuruma,
· Kabızlık,
· Üşüme,
· Seste kalınlaşma,
· Saç dökülmesi
· Terleyememe,
· Psikiyatrik belirtiler de görülebilir.
Halk arasında 'iç guatr' diye adlandırılan sorun nasıl ortaya çıkıyor?
Tiroid bezinin büyümesi iki şekilde olur; tiroid bezinin genel veya sınırlı bir alanda nodül tarzında büyümesidir. Nodül olarak büyümesi halk arasında 'iç guatr' diye adlandırılır. Nodül tarzında büyüme birkaç milimetreden başlayarak birkaç santimetreye kadar olabilir.
Hipotiroidi ile kolesterol düzeyi arasında bir ilişki var mıdır?
Hipotiroid tedavi edilmezse, tiroid hormonunun azalmasına bağlı kolesterol düzeyi yükseliyor, damar sertliği hızlanıyor. Türkiye'de özellikle hafif hipotiroid gözden kaçtığı için kolesterolü yüksek hastalarda tiroid fonksiyonlarını test etmek gerekir.
Guatr ile depresyon arasında ilişki var mıdır?
Özellikle hipertiroidi hastalarının panik atak ve depresyon bulguları ortaya çıkabilir. Hipotiroidi hastalarında ise depresyon daha sık görülür. Depresyon hastalarında hipotiroidi tedavi edilmezse depresyon tedavisi güçleşir.
Kaynak : Doç. Dr. Yüksel ALTUNTAŞ
Bu cevap işinize yaradı mı?
